• side-navigation-widget

Eline Kersten

Humming Trees

Amstelpark 
& Via Appia Park

Amstelpark

Bomen zijn levende fossielen. Door hun langzame maar standvastige groei, kunnen kleine berkjes uitgroeien tot woudreuzen. Echter, bomen groeien beter in een bos dan alleen. Het bos beschermd. Door een ondergronds netwerk wisselen bomen informatie en voedingsstoffen aan elkaar uit. Maar kunnen wij (de mens) deze uitwisseling of communicatie herkennen of misschien zelfs horen? Kunnen wij leren van de manier waarop bomen met elkaar verbonden zijn? En kunnen wij terug communiceren naar de boom? Met andere woorden, kan er ook sprake zijn van intersoortelijke communicatie?

Sinds enkele jaren is de wereld in de ban van yoga, mindfulness en meditatie. Op dagelijkse basis mediteren vele Nederlanders gezamenlijk of alleen thuis, als manier om rust in te bouwen in het drukke bestaan. Een veel gedane meditatie is de zogenaamde ‘boom meditatie’, die bedoeld is om te gronden en aarden, waarbij je tijdens de meditatiesessie langzaam tot boom verwordt. Het lichaam wordt de bast van de boom; uit je voeten groeien wortels tot diep in de grond; onze armen strekken zich uit tot takken die gesterkt worden door daglicht. Een alledaags voorbeeld van de manier waarop wij ons vereenzelvigen met bomen. Ook in het Amstelpark zijn op dagelijkse basis diverse groepen te vinden die meditaties uitvoeren tussen de speciale en bijzondere bomen die het voormalige Floriade park rijk is. Wat zeggen de bomen op deze locatie tegen ons onderbewuste?

Na verder onderzoek kwam ik van de Axis Mundi uit bij de Yggdrasil, de wereldboom. Voortkomend uit Noorse en IJslandse mythologie is dit het symbool van een eindeloze vertakking van al dat maar is. Het is volgens de overlevering een enorme taxus die verschillende werelden en verschillende wezens in zich draagt. Ik ben voornamelijk geïnteresseerd in de wereldboom als hoogste punt in de kosmos, als het centrum van alle richtingen en bovenal als fysieke verbinding tussen de onderwereld, de gewone wereld en de bovenwereld.

Waar ik mij in het Via Appia park focus op een grondboring die de verschillende historische lagen door middel van geologie laat zien, zie ik het project in het Amstelpark als een verlengde hiervan. De boom als positieve grondboring, die vanaf de grond waar het in wortelt, omhoog groeit en op zijn eigen manier een geschiedenis toont. In het bekende werk ‘7000 oaks’ van Joseph Beuys vind ik een parallel. Voor de Documenta van 1982 deed hij een voorstel voor een kunstwerk met 7000 eikenbomen door de stad, met naast iedere boom een vulkanische steen. In de jaren die volgde vervaardigde hij het werk, met de nodige financiële en bureaucratische tegenslagen, tot aan zijn dood. In dit werk leent hij het antroposofische gedachtegoed van Rudolph Steiner van de vier kosmische concepten en duidt hij op de trage transformatie van het basalt in een eikenboom.

Concreet ga ik op zoek naar de Yggdrasil of wereldboom van het Amstelpark. Dit wil ik doen door middel van een geluidswerk met voornamelijk spoken word dat op verschillende plekken in het park, bij verschillende bomen, te horen zal zijn. Daarnaast zal ook de Noorse mythologie een rol gaan spelen in het werk, zoals de mythe van Daphne die in een laurier verandert voordat Apollo zich aan haar kan vergrijpen of Cyparissus die door Apollo wordt getransformeerd in een cipres zodat hij tot in de eeuwigheid kan treuren om het hert dat hij zelf heeft gedood. De bezoeker kan door middel van een app en koptelefoon zelf navigeren door het park en zodoende de microverhalen ontdekken die verstopt zijn in de wereldboom van het Amstelpark.

Via Appia Park

In voorgaande projecten heb ik de infrastructuur van specifieke plekken en landschappen op diverse manieren onderzocht. Voor Exploded View wil ik dieper inzoomen op de grond of bodem van de Via Appia Antica, en hierbij de micro infrastructuur en ecosystemen in kaart brengen.

Het startpunt van mijn onderzoek naar de Via Appia begint bij een grote gebeurtenis die duizenden jaren geleden plaatsvond, toen de Colli Albani, een vulkaan gelegen ten zuiden van Rome, grote wolken witte damp produceerde en vervolgens in onmetelijke omvang uitbarstte. Een enorme vuurfontein volgde en vormde een rivier van vuur die op bijzondere wijze in een kaarsrechte lijn richting Rome stroomde. De afgekoelde laag vulkanisch materiaal werd later door de Romeinen als fundering gebruikt voor de bekende handelsroute de Via Appia. Het is dit gegeven, de manier waarop het landschap sturing gaf aan de lava waardoor deze in een kaarsrechte lijn stroomde en waarop de Romeinen vervolgens hun bekendste handelsroute baseerde, dat me fascineert. Het is wat mij betreft dé plek waar mens en natuur elkaar even raken.

De grond van de Via Appia onderscheidt zich vanwege zijn bijzondere vruchtbare kwaliteiten door de aanwezigheid van lava. In mijn project wil ik de aarde of grond benaderen als een levende entiteit en een wereld op zich; als een compositie van mineralen en chemische processen, een web van levende entiteiten dat fungeert als thuisbasis van micro-organismen, bacteriën, fungi, dieren en insecten, evenals de plek waar menselijke lichamen worden begraven en in de loop der tijd ontbinden. De grond kan daarom gezien worden als de drager van de herinnering van de mensheid.

In de onderzoeksperiode heb ik samengewerkt met een aantal geologen (waaronder prof. Sveva Corrado en Gianluigi Gianella), een vulkanoloog (Marina Fabbri) en mijn samenwerkingspartner architect Gijs Pyckevet. Inmiddels heb ik een grondboring van 20 meter gevonden, die ik vervolgens samen met Sveva Corrado en Marina Fabbri geanalyseerd heb in de geologie afdeling van de Università Roma Tre. De wetenschappelijke analyse zal verwerkt worden in een verhaal dat een fictieve reis door de aarde beschrijft vanuit het perspectief van een mol, en zal worden vastgelegd in audio. Het audiowerk leent daarnaast ook ideeën uit Maria Puig della Bellacasa’s essay ‘Encountering Bioinfrastructures: Ecological Struggles and the Science of Soil’, waarin ze stelt dat de bodem of grond interessant is in het nadenken over absentie; grond is overal om ons heen, maar toch is het maar voor enkelen zichtbaar. Er wordt over het algemeen naar de grond gekeken als een “gastheer” van ruïnes of andere historische overblijfselen, als een container, een min of meer irrelevante achtergrond. Echter, grond is een levende entiteit waar mensen deel van uitmaken, zeker op deze historische locatie.

Uiteindelijk heb ik voor ogen om de grondboring tentoon te stellen als een soort archeologische vondst. Hierbij komen een viertal speakers, waaruit het audiowerk zal klinken. Met mijn werk wil ik het statement maken dat ook de aarde zelf als erfgoed gezien kan worden. Inhoudelijk wordt er verder een brug geslagen met het project van Jacqueline Heerema, die een grondboring in het Amstelpark laat uitvoeren. Samen met haar ontwikkel ik tevens een publieksprogramma.

Eline Kersten werkt samen met Gijs Pyckevet (architect bij Studio ABDR, Rome)
Eline Kersten (1994, Maastricht) volgde een Bachelor in Fine Arts, waarna ze een Master in Curating behaalde aan Goldsmiths University in Londen. Momenteel is ze woonachtig in Amsterdam, waar ze werkzaam is als beeldend kunstenaar en curator. Op dit moment ontwikkelt ze een serie evenementen met geluidskunstenaars in verschillende botanische tuinen in Nederland, die in de zomer van 2019 zullen plaatsvinden. Ze heeft internationaal tentoongesteld, waaronder bij de BienalSur (Buenos Aires); Dak’Art (Dakar); De Brakke Grond (Amsterdam); Hohensalzburg (Salzburg). Ook heeft ze in binnen en buitenland tentoonstellingen gemaakt en evenementen georganiseerd, bij onder andere Cubitt Gallery (Londen); Gorwiden38 (Zürich); Greylight Projects (Brussel); Schunck* (Heerlen). Daarnaast is ze een van de medeoprichters van het collectief Nowhere, dat een platform biedt aan recentelijk afgestudeerde kunstenaars, curatoren en schrijvers door middel van de publicatie van online zines.

www.elinekersten.nl
www.nowherecollective.org